Omgevingsvergunning
Een omgevingsvergunning is de toestemming die je nodig hebt om te bouwen, verbouwen, slopen, een boom te kappen of het gebruik van een gebouw of stuk grond te wijzigen. Sinds 1 januari 2024 valt dit onder de Omgevingswet, die de oude Wabo en een hele reeks losse wetten heeft samengevoegd tot één stelsel.
Wat is het
De omgevingsvergunning bundelt allerlei toestemmingen rond de fysieke leefomgeving in één besluit. Vroeger had je voor een verbouwing soms een aparte bouwvergunning, sloopvergunning en kapvergunning nodig. Sinds de Omgevingswet vraag je dat in beginsel via één loket aan, het Omgevingsloket (onderdeel van het Digitaal Stelsel Omgevingswet, het DSO). De gemeente is meestal het bevoegd gezag dat over je aanvraag beslist, maar voor sommige activiteiten is dat de provincie of het waterschap.
Wanneer nodig
Niet voor alles is een vergunning vereist. Veel kleine, veelvoorkomende bouwwerken zijn vergunningvrij, bijvoorbeeld een bescheiden dakkapel aan de achterkant of een kleine aanbouw binnen de regels. Of jouw plan vergunningvrij is, hangt af van de afmetingen, de locatie en of het pand een monument is of in een beschermd stadsgezicht ligt. Je controleert dit via de vergunningcheck in het Omgevingsloket. Twijfel je, vraag dan vooraf advies bij de gemeente, want bouwen zonder vereiste vergunning kan leiden tot een dwangsom of de verplichting om af te breken.
Hoe lang duurt het en welke termijnen gelden
Er zijn twee procedures. De reguliere procedure geldt voor de meeste aanvragen en duurt ongeveer acht weken, gerekend vanaf de ontvangst van de aanvraag. De gemeente mag die termijn eenmaal met zes weken verlengen. Bij ingewikkelder of gevoeliger plannen geldt de uitgebreide procedure van ongeveer zesentwintig weken, waarbij een ontwerpbesluit eerst zes weken ter inzage ligt zodat belanghebbenden een zienswijze kunnen indienen. Let op het verschil tussen aangevraagd, ontwerp en verleend: pas bij een verleend besluit gaat de bezwaartermijn lopen.
Bezwaar maken
Bij een besluit in de reguliere procedure kun je als belanghebbende binnen zes weken na de bekendmaking bezwaar maken bij de gemeente (artikel 6:7 van de Algemene wet bestuursrecht). Bij de uitgebreide procedure dien je eerst een zienswijze in op het ontwerpbesluit en kun je daarna beroep instellen bij de rechtbank. De vergunninghouder mag vaak al starten zodra de vergunning is verleend, ook als er nog een bezwaar loopt. Wil je dat tegenhouden, dan kun je naast je bezwaar een voorlopige voorziening vragen bij de bestuursrechter.
Veelgestelde vragen
- Wat is het verschil tussen een bouwvergunning en een omgevingsvergunning?
- De bouwvergunning bestaat als losse vergunning niet meer. Bouwen valt nu onder de omgevingsvergunning, die ook slopen, kappen en gebruikswijziging kan omvatten. In de volksmond wordt omgevingsvergunning voor bouwen nog vaak bouwvergunning genoemd.
- Waar vraag ik een omgevingsvergunning aan?
- Via het Omgevingsloket, het landelijke digitale loket onder de Omgevingswet. Daar doe je ook eerst de vergunningcheck om te zien of je plan vergunningvrij, meldingsplichtig of vergunningplichtig is.
- Hoe lang duurt een omgevingsvergunning?
- De reguliere procedure duurt ongeveer acht weken en mag eenmaal met zes weken worden verlengd. De uitgebreide procedure voor complexere plannen duurt ongeveer zesentwintig weken.
- Kan mijn buurman starten terwijl ik bezwaar maak?
- Vaak wel, want een verleende vergunning mag meestal direct worden gebruikt. Wil je de werkzaamheden voorlopig stoppen, dan vraag je naast je bezwaar een voorlopige voorziening aan bij de bestuursrechter.
Zie wat er nu speelt
Bekijk recente bekendmakingen uit heel Nederland of zoek op jouw gemeente om te zien wat er bij jou in de buurt is gepubliceerd.
Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. Voor bindende termijnen en de exacte tekst is altijd de officiële publicatie leidend.